Lễ hội truyền thống
Lễ hội giỗ Đức khai trấn Mạc Cửu: đậm nét văn hóa vùng đất Tây Nam
Hà Tiên là một vùng đất xinh đẹp được nhiều người biết đến với những danh lam thắng cảnh nổi tiếng như Thạch Động thôn vân, Lộc trĩ thôn cư, Đông Hồ ấn nguyện, Kim Dự lan đào, Bình San điệp thúy đã gắn lền với tên tuổi dòng họ Mạc mà đứng đầu là vị Tổng trấn Mạc Cửu. Để ghi nhớ công lao của ông, sau khi ông mất nhân dân Hà Tiên đã lập đền thờ phụng và tổ chức lễ giỗ vào các ngày 26-27 tháng 5 âm lịch hàng năm. Những năm gần đây, lễ giỗ Mạc Cửu được Đảng bộ và chính quyền thị xã Hà Tiên quan tâm nâng cấp với quy mô của một lễ hội bao gồm nhiều hoạt động phong phú mang đậm nét văn hóa của vùng đất tận cùng phía tây nam của tổ quốc.
Lễ hội kỷ niệm ngày mất của Đức khai trấn Mạc Cửu được chính quyền và nhân dân thị xã Hà Tiên tổ chức hết sức long trọng với đủ các phần lễ và hội. Về phần lễ vẫn giữ theo thông lệ với các lễ cúng, tế được diễn ra tại đền thờ họ Mạc. Tâm điểm của phần lễ là nghi thức Lễ thỉnh sắc được tổ chức vào ngày 27/5 âm lịch. Điểm xuất phát của lễ thỉnh sắc bắt đầu từ đền thờ họ Mạc đến tượng đài Mạc Cửu dưới chân núi Tô Châu. Tham dự lễ thỉnh sắc có sự hiện diện của lãnh đạo Đảng, chính quyền, các ban ngành đoàn thể tỉnh Kiên Giang, thị xã Hà Tiên và nhân dân của 7 xã phường thị xã. Đoàn thỉnh sắc với trên 1.000 người cùng với cờ lộng, chiêng trống hòa nhịp tạo nên một không khí vừa rộn ràng vừa trang trọng.
Nội dung chính của Lễ thỉnh sắc là tiết mục đọc sắc phong của Vua Minh Mạng phong tặng tước vị cho Mạc Cửu và bài phát biểu của lãnh đạo thị xã tóm lược những công lao của vị Tổng trấn trong quá trình hình thành nên vùng đất Hà Tiên. Theo lịch sử ghi lại, cách đây hơn 300 năm vào đầu thế kỷ thứ 18, Mạc Cửu là một thương nhân sau thời gian qua lại mua bán ở vùng Đông Nam Á đã quyết định chọn vùng đất Hà Tiên thời bấy giờ được gọi là Phương Thành để dừng chân lập nghiệp. Ông tập họp cư dân vùng này và thành lập nên 7 xã thôn, tổ chức giao thương mua bán với nước ngoài. Chỉ sau một thời gian ngắn ông đã biến nơi đây thành một vùng đất trù phú tấp nập. Chính vì thế đã nhiều lần ông phải đối mặt với sự xâm lăng của quân Xiêm và thường xuyên bị cướp phá. Trước tình hình đó vì không muốn để mất vùng đất mà Ông và cư dân nơi đây đã dày công khai mở, tháng 8 năm Mậu Tý 1708, Mạc Cửu viết sớ xin đầu phục chúa Nguyễn được chúa Nguyễn Phúc Chu chấp thuận phong cho Mạc Cửu làm Tổng binh, tước Cửu Lộc Hầu và chính thức cho đổi tên vùng đất này thành Hà Tiên trấn, dưới sự che chở của triều đình nhà Nguyễn cùng với sự chỉ huy của Mạc Cửu, Hà Tiên dần trở thành một vùng đất trù phú và là một thương cảng quan trọng của vùng Đông Nam Á. Năm 1735, Mạc Cửu bị bệnh và qua đời. Với công lao trong quá trình khai phá, Mạc Cửu được triều đình nhà Nguyễn truy phong cho ông tước “Khai trấn, Thượng trụ quốc, Đại tướng quân, Vũ nghị công”. Năm Minh Mạng thứ III, vua Minh Mạng ban sắc tiếp tục phong thêm cho ông tước “Thụ công- Thuận nghĩa, Trung đẳng thần”, giao cho nhân dân xã Mỹ Đức, trấn Hà Tiên thờ phụng. Việc tổ chức lễ hội giỗ Đức khai trấn Mạc Cửu là nhằm mục đích tuyên truyền, giáo dục thế hệ hôm nay và mai sau phát huy truyền thống, đạo lý “Uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ người trồng cây” đã được hun đúc trong suốt chiều dài dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, để các thế hệ nối tiếp góp phần vào sự nghiệp Công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đưa Hà Tiên trở thành một thành phố văn hóa du lịch giàu đẹp.


Đền thờ họ Mạc, nơi tổ chức Lễ hội giỗ Đức khai trấn Mạc Cửu

Trong thời gian diễn ra lễ hội, ngoài phần lễ, các hoạt động phần hội cũng được tổ chức với nhiều hoạt động khá phong phú, hấp dẫn thu hút đông đảo nhân dân cũng như du khách thập phương đến xem và cổ vũ. Một số hoạt động điển hình như Hội thao Công nhân viên chức- lao động do Liên đoàn Lao động phối hợp phòng Văn hóa Thông tin tổ chức bao gồm các môn thi đấu như điền kinh, bóng đá, cầu lông, cờ tướng.v.v… với sự tham gia của hàng trăm vận động viên đến từ các cơ quan, ban ngành và xã phường trong thị xã. Hội chợ ẩm thực Hà Tiên do Hội Liên hiệp phụ nữ thị xã kết hợp Trung tâm xúc tiến thương mại du lịch thị xã tổ chức huy động các gian hàng ẩm thực của các xã phường và các doanh nghiệp nhà hàng nhằm giới thiệu cho du khách các món ăn đặc sản truyền thống của Hà Tiên. Mỗi gian hàng ẩm thực được gắn liền với một địa danh của Hà Tiên như Đông Hồ ấn nguyệt, Bình San điệp thúy hay Kim Dữ lan đào là một sáng tạo khá thú vị của các đơn vị tham gia hội chợ ẩm thực nhằm tạo nét khác biệt đặc sắc và phong phú cho lễ hội. Phần diễu hành xe hoa là một hoạt động mang tính xã hội hóa với sự tham gia phần lớn của các đơn vị doanh nghiệp trên địa bàn thị xã. Các xe hoa được bài trí rực rỡ, nổi bật với các khẩu hiệu như “ nhân dân thị xã Hà Tiên đời đời ghi nhớ công lao của Đức khai trấn Mạc Cửu” được diễu hành qua các tuyến đường thị xã đã tạo nên một sinh khí rộn ràng của lễ hội. Cũng sẽ là thiếu sót nếu không kể đến chương trình biểu diễn văn nghệ do Phòng VHTT phối hợp với Trung tâm văn hóa tỉnh Kiên Giang tổ chức giới thiệu các tác phẩm có nội dung ca ngợi đất nước, con người quê hương, ca ngợi công đức của Mạc Cửu mang đậm tính tính nghệ thuật, tính nhân văn cao cả đem lại cho người xem nhiều cảm xúc về miền đất Hà Tiên thập cảnh.

Với những hoạt động phong phú và đa dạng, lễ hội kỷ niệm ngày mất của Đức khai trấn Mạc Cửu giờ đây đã trở thành một món ăn không thể thiếu trong đời sống tinh thần của nhân dân Hà Tiên. Lễ hội đã góp phần gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa đậm nét bản sắc của vùng đất phía Tây Nam của tổ quốc.

Một số hình ảnh Lễ hội giỗ Đức khai trấn Mạc Cửu

Đoàn rước sắc từ đền thờ họ Mạc đến tượng đài Mạc Cửu với cờ lộng, chiêng trống

Xe hoa của Ban tổ chức Lễ hội giỗ Đức khai trấn Mạc Cửu đi sau là cán bộ nhân dân thị xã

Ông Ong Văn Phúc, đại diện Ban bảo vệ di tích Núi Bình San đọc sắc phong của vua Minh Mạng

Ông Nguyễn Lưu Trung, Phó Chủ tịch UBND thị xã đọc diễn văn ghi nhớ công ơn Mạc Cửu

Chương trình Lễ hội giỗ Mạc Cửu với chương trình văn nghệ sân khấu hóa

Lãnh đạo tỉnh, thị xã dâng hương tưởng niệm Đức khai trấn Mạc Cửu

Bài và ảnh: Dương Minh Đức

Các tin khác:

BẢN ĐỒ THỊ XÃ HÀ TIÊN
Hình ảnh thị xã Hà Tiên
Video Hà Tiên



Quảng cáo liên hệ: 02973.852085